Czy AI może zastąpić wszystkich ludzkich regulatorów finansowych do 2029 roku, wykorzystując AI do audytowania każdej transakcji globalnie pod kątem zgodności z przepisami i ryzyka systemowego ?

Czy audyt przez AI każdej globalnej transakcji finansowej do 2029 roku mógłby zastąpić ludzkich regulatorów odpowiedzialnych za walkę z oszustwami, zgodność z przepisami i monitorowanie ryzyka systemowego? Pomysł balansuje między obiecującą wykonalnością a rażącymi ograniczeniami w zakresie zarządzania – prowokując pytania o możliwości techniczne, ramy prawne oraz to, co realistycznie byłoby osiągalne w zaledwie pięć lat.

Background

Systemy AI już teraz wykazują silne zdolności w wykrywaniu anomalii finansowych, oszustw oraz naruszeń zgodności poprzez rozpoznawanie wzorców w danych handlowych i księgowych, często przewyższając szybkość przeglądu przez człowieka. Obecne wdrożenia funkcjonują jako narzędzia wspomagające podejmowanie decyzji, a nie autonomicznych nadzorców, wymagając interwencji ludzkiej w przypadkach związanych z niejednoznacznymi uwarunkowaniami prawnymi, interpretacjami w szarej strefie lub makroostrożnościowymi kwestiami, takimi jak ryzyko systemowe. Żadna znana architektura – publiczna lub własnościowa – nie wykazała zdolności do pełnej automatyzacji ciągłego, kompleksowego audytu każdej transakcji na świecie pod kątem ryzyka systemowego, szczególnie w warunkach manipulacji o charakterze wrogo nastawionym lub nowatorskich taktyk unikania regulacji. Osiągnięcie takiego kompleksowego pokrycia wymagałoby dostępu do szczegółowych, transgranicznych strumieni danych transakcyjnych, natychmiastowej interpretowalności między jurysdykcjami oraz solidnych mechanizmów zarządzania, aby radzić sobie z fałszywymi alarmami, prywatnością i odpowiedzialnością. Bank Rozrachunków Międzynarodowych, w swojej analizie z 10 maja 2026 roku, podkreśla, że kombinacja przeszkód technicznych, prawnych i zarządczych – w tym harmonizacji regulacyjnej między krajami, struktur odpowiedzialności oraz ryzyka unikania regulacji przez strony trzecie – pozostaje barierą nie do pokonania dla pełnej automatyzacji do 2029 roku. Realizacja takiego przejścia zależy nie tylko od postępów algorytmicznych, ale także od bezprecedensowej międzynarodowej współpracy w zakresie wymiany danych, harmonizacji prawnych oraz projektowania nadzoru.